کلینیک دیابت تابان را در تلگرام دنبال کنید

کلینیک دیابت تابان بخشی از خدمات آموزش دیابت خود را به صورت رایگان برای عموم، از طریق وبسایت خود ارائه می کند. این بخش که دانستنی های دیابت نام دارد شامل اطلاعاتی جامع در رابطه با دیابت و مراقبت از آن است.

به طور کلی آموزش های این بخش در رابطه با آشنایی simple persuasive speech topics با دیابت و انواع آن است. روش های کنترل دیابت و پیشگیری از عوارض آن نیز از دیگر مسائل گنجانده شده در این بسته آموزشی است. کلینیک دیابت تابان امیدوار است تا با این حرکت بتواند در راستای کنترل دیابت در جامعه و مبارزه با شیوع آن گام بردارد.

این بخش همواره به روز رسانی خواهد شد. لطفا از تب های زیر استفاده کنید تا بخش های گوناگون دانستنی را مطالعه فرمایید.

پای دیابتی

دیابت، بيماری كه با چراغ خاموش حركت مي كند!
هر ساله روزی سمبليك به نام روز جهانی دیابت در روز 23 آبان مطابق با 14 نوامبر را گرامی می داریم، این روز سالروز تولد فردریک بانتیک است که به همراه چالز بست موفق به کشف انسولین شدند. بر اساس آمارها حداقل ٤٠٠ ميليون انسان به اين بيماری مبتلا هستند. نماد روز جهانی دیابت یک حلقه ابی رنگ است. در همه فرهنگها دایره نماد زندگی و سلامت است و رنگ ابی هم منعکس کننده آسمان است و رنگ پرچم سازمان ملل متحد نیز می باشد. دیابت بیماری مزمن، پرهزینه، ناتوان کننده و همراه با عوارض گوناگون است که خطرات جدی برای انسان ها و نيز دولت ها و حتی كل جهان دارد. در جهت آگاهی بخشی در مورد اين بيماری شايع است كه يك روز رسمی در تاریخ سازمان ملل متحد ثبت شده است.

دیابت چیست؟
دیابت به بالا بودن مداوم قند خون گفته می شود که به دلیل اختلال در عملکرد لوزالمعده یا هورمون انسولین ایجاد می شود.
دیابت نوع یک: دیابت نوع یک که قبلا دیابت وابسته به انسولین خوانده می شد معمولا در افراد زیر30  سال رخ می دهد و به علت تخریب سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده ایجاد می شود که متعاقب آن در افراد مبتلا انسولین يا اصلا تولید نمی شود یا  به مقدار خیلی کم تولید می شود و برای جبران كمبود انسولين اين گروه از بيماران باید انسولین دریافت کنند .
دیابت نوع دو: در دیابت نوع دو انسولین در بدن فرد ساخته می شود ولی به علت مقاومت بدن به انسولین در كل بدن به نحو موثری از اين انسولين استفاده نمی شود و به مرور زمان هم میزان آن کاهش پیدا می کند.

نشانه های دیابت چیست؟
دیابت معمولا یک بیماری بی سرو صدا است (بجز دیابت نوع یک که شروع پر سرو صدائی دارد) به همين دليل معمولا با عوارض و آسیبهای ناشی از افزایش قندخون در بدن است كه بيماری خودش را آشكار می سازد.
علائم هشدار دهنده دیابت عبارتند از تکرر ادرار، تشنگی زیاد، افزایش گرسنگی، خستگی، گزگز دست ها، تاخیر در بهبودی زخمها و تاری دید.

عوامل خطر ساز و مستعد کننده ابتلا به دیابت
منظور عوامل مستعد کننده دیابت است که به طور كلی عبارتند ازسابقه original bamboo shredded memory foam pillow خانوادگی دیابت، چاقی و افزایش وزن، عدم انجام فعالیت بدنی درحد مناسب، رژیم غذائی غیر بهداشتی، فشار خون و چربی خون بالا وسابقه ابتلا به دیابت بارداری.

 

پیشگیری اولیه چگونه است؟
دیابت نوع یک فعلاً قابل پیشگیری نیست اما مطالعات و پژوهش ها نشان می دهد كه داشتن وزن مناسب و انجام فعالیت بدنی متوسط مانع از بروز دیابت نوع دو می شود. فدراسیون بین المللی دیابت پیشنهاد می کند که در برنامه روزانه همه  افراد بالغ  30  دقیقه ورزش به طور مثال پیاده روی تند، شنا، دوچرخه سواری یا دراز و نشست لحاظ شود. ثابت شده است كه انجام این فعالیت ها خطر بروز دیابت نوع دو را به میزان 35-40  درصد کاهش می دهد.
یکی از بهترین روشهای پیشگیری از ديابت غربالگری و شناسایی افراد در معرض خطر(دارای عوامل مستعد کننده دیابت) است. غربالگری با اندازه گیری قند ناشتا انجام می شود که به تمام افراد بالای 45 سال توصیه می شود و در صورت نرمال بودن قند خون هر سه سال تکرار می شود و درافرادی که عوامل مستعد کننده دیابت را دارند از سنین پایین تر و با فواصل کمتر توصیه می شود.

عوارض بلند مدت دیابت چیست؟
درگیری قلبی–عروقی
درگیری کلیه ها مثل دفع نوعی پروتیین در ادرار به نام آلبومین و در ادامه نارسایی کلیه ها
درگیری چشمی همچون آب مروارید، آب سیاه و از همه مهمتر ایجاد تغییراتی در شبکیه چشم
درگیری اعصاب محیطی (درگیری یک یا چندین عصب) درد، گزگز یا فقدان حس در پاها
افزایش استعداد ابتلا به عفونت یا زخم در پاها
زخم پای دیابتی به علت فقدان حس در پاها و درگیری عروق خونی پاها
علایم گوارشی نظیر سیری زودرس یا سنگینی سر دل، تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست
علایم ناشی از کاهش فشار خون وضعیتی مانند سر گیجه به هنگام برخاستن
عفونت مکررمثانه به دلیل اختللال در تخلیه ادرار
اختلال در عملکرد جنسی

راه های پیشگیری از بروز عوارض بلند مدت دیابت چیست؟
مراجعات منظم به پزشک دیابت
اندازه گیری و ثبت منظم قند خون
مصرف منظم داروها
داشتن برنامه غذایی مناسب
ورزش به ميزان مناسب
کنترل چربی و فشار خون
ترک استعمال سیگار
معاینه روزانه پاها
مراجعات سالیانه جهت بررسی درگیری قلبی، کلیوی و چشمی و ساير عوارض احتمالی

روش بین تخصصی مراقبت از دیابت چیست؟
با پيشرفت علوم مختلف و صنعتی شدن جوامع و ورود انسان به عصر تكنولوژی شاخه های مختلف علوم بسط پيدا كردند و با گسترش يافتن بیشتر تخصصی تر هم شدند.پزشكی هم در اين زمينه مستثنی نبود و با پيشرفت هایش تخصصی تر شد و با بسط يافتن و علمی تر شدن به دوران فوق تخصصی رسید.
از آغاز دورانی که پزشکی به فرهنگ انسان پا گذاشته است يكی از اصلی ترين هدف های شاخه های مختلف كه عمده تلاش ها بر آن متمركز بوده يافتن علت بيماری ها بود.با مشخص شدن علت هر بيماری هم می توان بر درمان آن و هم بر پيشگيری بر آن متمركز شد. مشخص شدن عوامل مختلف بروز بيماری ها بود که كار تشخيص و درمان بيماری ها به متخصصان  رشته های مختلف سپرده شد، براي مثال سرماخوردگی بخاطر عامل بروز آن به متخصصان عفونی سپرده شد و زخم های گوارشی به متخصصان گوارش و رماتيسم مفصلی هم به متخصصان روماتولوژی، اين شيوه تخصصی و فوق تخصصی برخورد با بيماری ها هم اكنون هم در بسياری از مناطق جهان و در مورد بسياری از بيماری ها به كار گرفته می شود.
ديابت هم بیماری بود که علت اصلی آن کمبود ترشح هورمون انسولین یا عدم پاسخ مناسب بدن به هورمون انسولین بود شيوه درمان به همين صورت بود و تشخيص و كنترل و درمان آن به متخصصان داخلی و فوق تخصص های غدد سپرده شد، اما در گذر زمان مشخص شده است كه به دليل ماهيت گسترده اين بيماری و درگیری بسياری از ارگان ها توسط بیماری بهترين شيوه كنترل و درمان اين بيماری استفاده از شيوه همكاری متخصصان مختلف و شيوه درمان گروهی و تیمی است.
در اين شيوه به طور معمول فرد دیابتی در ابتدا به صورت کلی و براساس پروتکل های روز دنیا توسط پزشكان عمومی دوره ديده و پرستاران باتجربه پذیرش شده و پرونده او تکمیل شده و برای برنامه ریزی درمانی به فوق تخصص غدد ارجاع می شود، سپس به صورت منظم تحت بررسی روند پاسخ به درمان قرار می گیرد، اما در مورد عوارض متعدد بيماری در ارگان های مختلف (نظير مشكلات قلبی، پای ديابتی , مشكلات چشمی) متخصصان رشته های مربوطه مریض را بررسی می کنند و در صورت لزوم به طور فعال در روند درمان مشاركت می کنند.
در پلي كلينيك تابان اين شيوه درمان كه جديدترين شيوه درمانی در جهان است اجرا می شود و بيماران جدا از درمان بيماری در مورد تمامی عوارض احتمالی و نیز پاسخ به درمان و وضعیت کنترل قند خون مورد بررسی قرار می گيرند. در واقع بيماران در تمام مراحل زندگی كاملا زير نظر تيم درمانی قرار دارند، در اين شيوه درمانی بيمار به حال خود رها نشده و در واقع تيم درمانی است كه كاملا او را زيرنظر دارد و به صورت منظم وی را از لحاظ كنترل بيماری، بروز عوارض مختلف و اقدامات جديد درمانی مورد بررسی قرار می دهد و براساس مشورت گروهی برای موارد مختلف بيمار اقدام می كند. این شیوه درمانی در تمام جهان به عنوان کارامدترین و بهترین شیوه درمان دیابت شناخته شده و به کار گرفته می شود.
پیشرفته ترین مراکز درمانی دیابت در جهان (نظیر کلینیک جاسلین در آمریکا) ساختار درمانی دیابت خود را بر چهار اصل مهم بنا کرده اند:
آموزش جدی و مدام بیماران
درمان موثر و فوری کاهش قند خون و پیگیری دائمی روند درمان
پیشگیری و درمان هر چه سریع تر عوارض
استفاده از شبکه های حمایت از بیماران با استفاده از مشاوران،پرستاران،پزشکان و گروه های اجتماعی
شکل گیری کلینیک های بین تخصصی در دهه گذشته در مراکز علمی پیشرفته جهان و مطالعات گسترده مراکز درمانی معتبر جهان نشان داده که درمان دیابت به بهترین وجه با استفاده از تیم درمانی ممکن می شود.این تیم درمان شامل:پرستاران و پزشکان رشته های قلب؛چشم،کلیه،اعصاب و …کارشناسان تغذیه،فعالیت بدنی و ورزش به همراه تیم حمایتی و مدیریتی با محوریت راهبردی درمانگر اصلی (پزشک دیابتولوژیست یا فوق تخصص غدد) است .مطالعات نشان داده که این شکل درمان وپیشگیری بیماران دیابتی به طور چضشمگیری در کنترل و مهار بیماری دیابت و کاهش بروز عوارض و شدت آن ها و افزایش طول عمر بیماران و حتی در درازمدت کاهش هزینه های درمان موثر است.

درمان دیابت نوع یک به چه صورت است؟
درمان قطعی دیابت نوع یک انسولین تزریقی است.انسولین تزریقی به همراه رژیم غذایی و فعالیت بدنی، قند خون را متعادل می کند.جهت تنظیم مقدار و نحوه تزریق انسولین، برنامه ریزی دقیق و نظارت پزشک ضروری است.

درمان دیابت نوع دو به چه صورت است؟
گاهی دیابت نوع دو با رژیم غذایی و ورزش به خوبی قابل کنترل است. در مواردی كه با صلاح دید پزشک معالج، مصرف دارو لازم است دارو می تواند به شکل قرص های خوراکی پایین آورنده قند خون یا انسولین باشد.

افت قند خون چیست؟
افت قند خون به قند خون کمتر از 70میلی گرم در دسی لیتر گفته می شود. بیمارانی که تحت درمان با انسولین یا برخی قرص های خوراکی هستند ممکن است دچار این مشکل شوند.علایم افت قند خون شامل عصبانیت، ضعف و بی حالی،عرق سرد و مرطوب،تپش قلب،رنگ پریدگی، احساس گرسنگی بیش از حد و یا خستگی، لرزش اندامها، تاری دید، کابوس شبانه، گزگز دور لب و سر درد هستند. اگر به موقع درمان نشود، ممکن است در اثر نرسیدن یا کم رسیدن قند به مغز، عواقبی نظیر اختلال تمرکز، احساس گیجی، خواب آلودگی، تشنج و بیهوشی در پی داشته باشد.
برای بالا بردن سریع قند خون باید یک ماده قندی سریع الاثر مانند نصف لیوان آب میوه یا دیگر مایعات شیرین یا سه قطعه آب نبات یا دو حبه قند یا یک قاشق عسل مصرف کنید. 15 دقیقه پس از مصرف ماده قندی سریع الاثر، قند خون خود را اندازه گیری کنید. در صورتی که میزان آن کمتر از 70 میلی گرم در دسی لیتر بود، مجدداً یک ماده قندی سریع الاثر مصرف کرده و 15 دقیقه بعد قند خون را اندازه گیری کنید. اگر همچنان پایین بود به پزشک مراجعه کنید.

پیگیری درمان باید چگونه باشد؟
از آنجا که دیابت یک بیماری مزمن چند ارگانی است لذا جهت کنترل بیماری، پیشگیری از عوارض، ارایه آموزشهای لازمه به بیماران و بالا بردن کیفیت زندگی آنها نیاز به یک تیم تخصصی شامل پزشکان، متخصصین تغذیه و ورزش وپرستاران مجرب است تا پیگیری درمان به بهترین شکل انجام گیرد لذا توصیه می شود که بیماران پس از تشخیص دیابت تحت نظر این کادر درمانی قرار بگیرند تا ابتدا معاینات اولیه و شناسایی عوارض ایجاد شده و درمان صحیح انجام شود و کنارش برنامه غذایی و آموزش های کامل در اختیار بیماران قراربگیرد و سپس هر سه ماه جهت کنترل قند خون و سالانه جهت شناسایی عوارض جدید موردپیگیری قرار بگیرند.


در چه حالتی می توان گفت ديابت كنترل شده است؟

يكی از سئوالات هميشگی افراد مبتلا به ديابت اين است كه چه زمانی و بر اساس چه معيارهايی می توان گفت كه بيماری ديابت كنترل شده است، براساس اعلام كميته ملی ديابت ايران می توان به طور متوسط اين معيارها را در مورد آزمايش های معمول ديابت به عنوان كنترل شدن و كنترل نشدن بيماری ديابت در نظر گرفت.

 

اين آزمايشات عبارتند از قند خون ناشتا (یا همان FBS)، قند خون 2 ساعت بعد از غذا ( يا آزمايش موسوم به 2hpp-BS) و هموگلوبين HbA1C كه به طور تقريبی ميزان قند خون 3 ماه اخير بيمار را نشان می دهد.معيارهای كنترل بيماری ديابت براساس اعلام كميته ملی ديابت ايران اين گونه است که قند خون ناشتا در حالت مناسب بين 70 تا 120(mg/dl)، حالت بينابينی كمتر از 140 (mg/dl) است. همچنین میزان قند خون 2 ساعت بعد از مصرف غذا درحالت مناسب بين 90 تا 140 (mg/dl)، حالت بينابينی كمتر از 160 (mg/dl) است.
هموگلوبين HbA1C در حالت مناسب كمتر از %6.5، حالت بينابينی كمتر از %7.

نکته هایی در مورد تغذیه برای دیابتی ها
ترکیبات مواد غذایی شامل گروه کربوهیدرات ها(غلات، نان، سیب زمینی، حبوبات)گروه سبزیجات، گروه میوه جات، گروه شیر( شیر و ماست و دوغ وپنیر)گروه گوشت و جانشین های آن، گروه چربی ها( روغن ، ، کره، سس مایونز، پنیرخامه ای) و گروه شیرینیجات است. برنامه غذایی بیماران دیابتی باید شامل همه گروههای غذایی باشد و باور منع استفاده از گروه کربوهیدرات ها در بیماران دیابتی صحیح نیست.
بهتر است وعده های غذایی تان را به 6 وعده کم حجم( 3 وعده غذای اصلی و 3 میان وعده) به جای 3 وعده معمول تقسیم کنید. هیچ یک از وعده های غذایی را حذف نکنید. بهتر است وعده ها و میان وعده ها را ساعات معین میل کنید چرا که غذا خوردن منظم در تنظیم قند خون اثر زیادی داشته واز افت قند خون نیز پیشگیری می کند.
سعی کنید از غذاهای متنوع استفاده کنید و به اندازه کافی ازمواد نشاسته ای، میوه، سبزی، ماست و شیر کم چرب استفاده کنید تا مواد معدنی، ویتامین ها، فیبر، کلسیم  و پروتئین مورد نیاز بدن شما فراهم شود.
به جای سُس مایونز از سرکه، آب لیمو و آبغوره استفاده کنید.
به جای سرخ کردن مواد غذایی با شیوه های کباب کردن، آب پز کردن و تنوری کردن آنها دریافت چربی کلی تان را کاهش دهید.
مصرف شیرینی ها و چربی ها را به حداقل برسانید چون میزان فراوانی قند و کالری دارند و مواد مغذی آن ها کم است.


در مورد قندها بیشتر بدانید

به طور کلی سه گروه غذایی وجود دارد: چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدارت ها، در این میان کربوهیدرات ها به طور مستقیم پس از شکسته شدن به قند تبدیل می شوند. اما یک فرد مبتلا به دیابت هم لازم است هر سه گروه اصلی مواد غذایی را در رژیم غذایی خود جای دهند اما به میزان مناسب.
در مورد بیماران دیابتی لازم است که این افراد از کربوهیدرات ها شناخت کافی داشته باشند و غذاهای حاوی کربوهیدرات ها را بشناسند چرا که این گروه می توانند میزان قند خون فرد را بالا ببرند.
به طور کلی می شود گفت که اکثر کربوهیدراتی که انسان ها می خورند از سه گروه اصلی مواد غذایی آمده و این سه گروه هستند که قند خون را بالا می برند: نشاسته، میوه های شیرین و لبنیات.
البته این را به یاد داشته باشید که این نکته در مورد غذاهای طبیعی است و غذاهای مصنوعی شامل این قانون نمی شوند چرا که بسیاری از مواد غذایی مصنوعی حاوی مقدار زیادی شکر و قند مصنوعی اضافه شده هستند،برای مثال نوشابه ها،کیک ها و شیرینی ها مقدار زیادی کربوهیدرات در خود دارند
اگر می خواهید روی لیبل های مواد غذایی به دنبال قندها بگردید بدانید که قندها پسوند “وز” دارند(مثل گلوکز، فروکتوز، ساکاروز و…)
در زیر می توانید میزان کربوهیدرات برخی مواد غذایی را مقایسه کنید:
شیر 1% چربی-یک فنجان- 12 گرم کربوهیدرات
آب پرتغال شیرین-یک فنجان- 26 گرم کربوهیدرات
موز-یک عدد متوسط- 15 گرم کربوهیدرات
نان تست- 2 عدد- 15 گرم کربوهیدرات
شکر- یک قاشق چایخوری- 5 گرم کربوهیدرات
ماکارونی- یک بشقاب متوسط- 45 گرم
میوه خشک(سیب)- یک فنجان پر- 54 گرم کربوهیدرات
بستنی- یک فنجان کوچک- 30 گرم کربوهیدرات

آشپزی دیابتی
شاید فکر کنید که بیماری دیابت به معنای خداحافظی با همه لذات آشپزی و غذا خوردن است، اما واقعیت این است که شما می توانید با داشتن یک برنامه غذایی مناسب و متعادل از لذت خوردن خوراکی های خوشمزه بی بهره نمانید. در زیر دستور پخت دو غذای مناسب برای دیابتی ها درج شده است.


سینه مرغ ورونا

مواد لازم:
سرکه بالزامیک- دو قاشق سوپ خوری
مخلوط پونه ، رزماری و آویشن- دو تا سه قاشق چایخوری
خردل- دو قاشق سوپ خوری
پودر سیر یا پیاز- دو قاشق چایخوری
روغن زیتون- یک چهارم فنجان
نمک و فلفل به میزان کافی
سینه مرغ بدون استخوان و بدون گوشت 250 گرم
سرکه، ادویه٬  خردل و پودرها و روغن زیتون را در کیسه وکیوم ریخته تکان میدهیم تا مخلوط شوند٬ سپس سینه مرغ را داخل کیسه گذاشته مجددا تکان میدهیم تا مرغ کاملا به مواد آغشته شود و به مدت سه تا چهار ساعت در یخچال میگذاریم.سپس مرغ را از یخچال خارج کرده در فر به مدت ۱۵ دقیقه با حرارت ۳۵۰ درجه فارنهایت قرار دهید تا کاملا کباب شود یا در ماهیتابه گریل آن را بپزید.

راتاتوی با ماهی اسنپر
مواد لازم:
روغن زیتون- سه قاشق سوپخوری
بادمجان بزرگ- یک عدد خرد شده در تکه های کوچک
پیاز متوسط- یک‌عدد خرد شده
سیر خرد شده- دو قاشق چایخوری
کدوی متوسط- دو عدد خرد شده
گوجه فرنگی- یک عدد خرد شده
آویشن- نصف قاشق چایخوری
رزماری- یک چهارم قاشق چایخوری
نمک- یک قاشق چایخوری
فلفل-ن صف قاشق چایخوری
ریحان خرد شده- یک چهارم فنجان
ماهی اسنپر-۱۵۰  گرم با پوست
آبلیمو- دو قاشق چایخوری

 

طرز تهیه راتاتویی:  دریک قابلمه بزرگ نچسب به اندازه یک قاشق غذا خوری روغن زیتون بریزید، وقتی روغن گرم شد بادمجان ها را کمی تفت بدهید تا نرم شوند ولی شکل خود را از دست ندهند( حدود پنج دقیقه) سپس بادمجان ها را از قابلمه خارج کرده ویک قاشق سوپ خوری دیگر روغن زیتون داخل قابلمه بریزید و‌پیاز را به مدت پنج دقیقه در روغن تفت داده سپس سیر و‌کدو را اضافه کنید و هم بزنید تا کدو نرم شود( حدود ۶ – ۷ دقیقه) سپس بادمجان، گوجه فرنگی، نصف قاشق چایخوری نمک و یک چهارم قاشق چایخوری فلفل را به مواد اضافه کنید و ده دقیقه همه مواد را با هم بپزید، در مرحله آخر ریحان را اضافه کرده و قابلمه را زود از روی شعله بر دارید.
طرز تهیه ماهی:  برای پختن ماهی قابلمه را گرم کنید، آرام آرام ماهی را همراه با یک چهارم قاشق چایخوری نمک ویک چهارم قاشق چایخوری فلفل داخل قابلمه بریزید و باقیمانده روغن زیتون را با آبلیمو روی ماهی بمالید و بگذارید تا ماهی کامل پخته شود.
طرز سرو: یک فنجان راتاتویی توی بشقاب ریخته و یک تکه ماهی روی آن قرار دهید. برای تزیین میتوانیدازکمی ریحان و ادویه های داخل غذا استفاده کنید.

فعالیت بدنی و تناسب اندام یکی از مهمترین روش های پیشگیری و درمان دیابت است. فواید فعالیت بدنی منظم عبارتند از:

  • کاهش وزن و حفظ وزن در حد طبیعی
  • کاهش نیاز به مصرف داروهای خوراکی کاهش دهنده قند خون و تزریق انسولین به دلیل افزایش توانایی بدن در استفاده از انسولین و کنترل بهتر قند خون
  • سلامت دستگاه قلب و عروق و کاهش فشار خون، کاهش چربی خون
  • کاهش تنش های عصبی
  • حفظ استحکام استخوان ها

یک جلسه برنامه ورزشی مناسب برای بیماران دیابتی شامل 10 دقیقه حرکات گرم کننده و به دنبال ان 20 دقیقه ورزش های ایروبیک است.

دیابت چیست | کلینیک دیابت تابان – تشخیص و درمان دیابت | دانستنی ها دیابت چیست

دیابت چیست | دیابت چیست کلینیک دیابت تابان – تشخیص و درمان دیابت | دانستنی ها

دیابت چیست | کلینیک دیابت تابان - تشخیص و درمان دیابت | دانستنی ها
دیابت چیست | کلینیک دیابت تابان دیابت چیست – تشخیص و درمان دیابت | دیابت چیست دانستنی ها